Pitek
20.07 / 07.07.2018
photo
Podobnie jak z chmury wydobywa si byskawica, tak te z modlitwy wiato prawdy i pojmowania.
w. Filaret metr. moskiewski
Pielgrzymka do Wilna
27.09.2015 - Dziki staraniom ks. Sergiusza Korcha w dniach 22-23 wrzenia zostaa zorganizowana pielgrzymka do Wilna. W drodze do relikwii ww. Antoniego, Jana i Eustachego pielgrzymi zwiedzili te miejscowo Troki i znajdujcy si tam zamek.
Trzej mczennicy - dwaj bracia Antoni i Jan i ich krewny Eustachy zginli 655 lat temu. Kazano im wyrzec si wiary w Chrystusa. Nie uczynili tego. Poddano ich okrutnym torturom i wtrcono do wizienia. Antoniego, najbardziej oddanego wierze, powieszono pierwszego. Przed kani pociesza swego brata, przekonywa o koniecznoci przyjcia cierpienia. Niebawem, 14 kwietnia 1347 roku, w dbowym gaju na górze, wtedy lecej za miastem, powieszono Jana. Wkrótce i Eustachy ogosi, e jest chrzecijaninem. Jego te wtrcono do wizienia. Polewano zimn wod. Ciao przybrao odcie granatowy. Wosy obcito mu ze skór. Nogi zmiadono do kolan. Do dzi wida nieregularno poskadanych stóp w. Eustachego, odzianych w biae skarpety. Eustachego powieszono 14 grudnia tego samego roku w tym samym gaju. Przez kilka dni jego wiszce, poniewierane ciao miao odstrasza chrzecijan. Co kazao ksiciu Olgierdowi wyda na mki ukochanych dworzan? Czy uleg tylko naciskom czcicieli gównego litewskiego pogaskiego boga Cerkuna? Chcia by posuszny ich kapanom? Przecie caa ówczesna Europa bya ju chrzecijaska, a w Wilnie stay pierwsze chrzecijaskie witynie, o budow których zabiegay prawosawne ony ksicia. One sprowadzay tu duchownych. Jednym z nich by jeromnich Nestor, duchownik ksinej Marii. To on ochrzci trzech wileskich witych. Oficjalnie Litwa chrzest przyja - w obrzdku zachodnim - równo 40 lat po mierci witych wileskich. Do tego czasu przez co najmniej pó wieku chrzecijastwo - w obrzdku wschodnim - byo znane wileskim mieszczanom i najwyraniej przez nich tolerowane. Inaczej nie wznoszono by cerkwi.
Na miejscu kani witych na prob Julianny Twerskiej szybko zbudowano drewnian cerkiew witej Trójcy. Tu cignli prawosawni nie tylko na modlitwy. Zaczli w pobliu osiada. Miejsce nazwano Ruskim. A poniewa, rozrastajc si na skraju miasta, zaczo przypomina szpic, otrzymao z czasem nazw Ostrego Koca. Dzi jest to miejsce najbardziej znane wszystkim pielgrzymom - koczy si Ostr Bram, w której chroniona jest wielka wito - Ostrobramska Ikona Bogarodzicy. Ludno ruska osiadaa te i na niedalekim Zarzeczu, nad rzek Wilejk. Tu w 1346 roku, tu przed mierci Antoniego, Jana i Eustachego, buduje Olgierd swojej onie Juliannie wspania cerkiew, w ksztacie przypominajc Hagia Sophi Jarosawa Mdrego. Do pracy zaprasza kijowskich architektów. W ruskiej dzielnicy cerkwie rosn jedna za drug. Do czasów panowania Wadysawa Jagiey i oficjalnego chrztu Litwy w obrzdku zachodnim wzniesiono ich ponad dziesi - Spasa, Pokrowsk, w. Jana Archanioa, w. Michaa, w. Katarzyny, w. Mikoaja, w. Eliasza, Narodzenia Chrystusa, Piatnick, w. w. Kosmy i Damiana, w. apostoów Piotra i Pawa, w. Jerzego. Nad nimi niemal w centrum górowa ogromny Preczysteski sobór, zbudowany wanie dla Julianny przez Olgierda. To o tej wityni wspóczesny biaoruski poeta powie: A pobacz z bizantyjskaj peunasciu prysiea cerkwa la wady.
Sporód tamtych cerkwi do dzi pozostay trzy - w. Mikoaja z 1326 roku, w. Paraskiewy Piatnicy z 1345 i sobór katedralny. Dwie pierwsze, wiele razy remontowane i przebudowywane, znajdziemy przy staromiejskim gównym pasau.
 I chocia elity w kocu XIV wieku wybray krg kultury zachodniej, Wilno pozostao dla prawosawnych bardzo wanym miastem. W XIV wieku zblia si do niego siedziba metropolitów kijowskich. Wdruje ona, poprzez Wodzimierz nad Klam, Moskw (przeniesiona tu w 1299 r.) do Nowogródka, odlegego od Wilna gdzie o 150 kilometrów. To dziki zabiegom w Konstantynopolu pogaskiego ksicia Gedymina powoano w Nowogródku w 1317 roku metropoli, po czym j zabrano, ale Olgierd znów w 1352 roku usadowi j w Nowogródku. W 1415 roku nowy metropolita, Grzegorz Camblak, Serb z pochodzenia, obra za siedzib metropolii Wilno. A cerkiew, co z bizantyjskaj peunosciu prysiea la wady staa si katedralnym soborem metropolitów, kierujcych rusk Cerkwi.
Idc do Ostrej Bramy mijamy na prawo barokowy uk, a w zasadzie ich nawarstwianie si. Prowadz one na miejsce kani witych Antoniego, Jana i Eustachego. Tu wanie za Olgierda zbudowano drewnian cerkiew. Zaoono potem monaster witej Trójcy, wzniesiono cerkiew murowan, zaoono jedno z najbardziej prnych w Rzeczypospolitej bractw - witej Trójcy.
Ale 26 lipca, w dzie pamici witych wileskich, przypominajcy o przeniesieniu w 1946 roku ich relikwii z muzeum do cerkwi - pielgrzymi nie kieruj si na prawo do cerkwi witej Trójcy. Id kilkadziesit kroków dalej, do cerkwi witego Ducha. Ich przodkowie monaster witej Trójcy wraz z cerkwi stracili 7 maja 1609 roku na rzecz unitów. Potomni to wite dla prawosawnych miejsce bd nazywa "bazyliaskimi murami". Mnisi, którzy czterysta lat temu nie chcieli przyj unii, uciekli na drug stron ulicy. Ich archimandryt sta si niebawem synny o. Leoncjusz Karpowicz, za którego niespena 40-letniego ycia cz wilnian potrafia si broni przed wszechogarniajcym naporem unii. Wic pielgrzymi spiesz na miejsce, gdzie suy o. Leoncjusz, archimandryta wileski. Przed nami pitrzy si cerkiew witego Ducha, której kopuy wida niemal ze wszystkich punktów starego Wilna. Ta cerkiew, jedyna w tym miecie, zawsze pozostawaa prawosawna.
ródo: „Przegld Prawosawny”, autor: Anna Radziukiewicz
o. Walery Piotrowski





KOMENTARZE

TWOJA OPINIA
imi:


email:


komentarz:


wpisz tekst z obrazka: