Siostry bliniaczki- historia dwch cerkwi [28.11.2007]
Zapewne niewiele osób zdaje sobie spraw z tego, i biaowieska cerkiew posiada siostr bliniaczk, która znajduje si w miejscowoci Krupczyce (obecnie Czyewszczina) pooonej w rejonie abinkowskim (obwód brzeski) na Biaorusi. Architektura obu cerkwi jest identyczna, poniewa przy ich budowie korzystano z tego samego projektu opracowanego przez in. Trubnikowa.

W swojej publikacji- „Biaowiea. Parafia prawosawna w. Mikoaja”- Piotr Bajko opisuje jak doszo do tego, i w stosunkowo nieduej odlegoci od siebie powstay dwie identyczne cerkwie. Otó pod koniec 1885 roku, wielki ksi Micha Mikoajewicz rozpocz starania o „wybudowanie nowej, murowanej i ogrzewanej wityni ( w Biaowiey). Jeszcze w tym samym miesicu ( grudzie 1885) gubernator Aleksander Potiomkin wyda gubernialnemu urzdowi do spraw budownictwa cerkiewnego w Grodnie polecenie, by ten przystpi do opracowania projektu cerkwi mogcej pomieci minimum 350 osób. Wykonanie tego zadania powierzono in. Trubnikowowi. Niestety, przedstawiony przez niego projekt, którego realizacja kosztowaaby 50 000 rubli, zosta w Sankt Petersburgu odrzucony ze wzgldu na to, e by za drogi. Zaproponowano wybudowanie cerkwi mniej okazaej, a co za tym idzie – taszej. Nowy projekt in. Trubnikow przedstawi w listopadzie 1887 roku. Bya to dokadna kopia cerkwi we wsi Krupczyce.” Budow cerkwi w. Wodzimierza w Krupczycach ukoczono w 1894 roku, w setn rocznic zwycistwa wojsk generaa Aleksandra Suworowa z korpusem generaa Józefa Sierakowskiego podczas bitwy na krupczyckich polach (1794).

Na zaczonych  zdjciach mona zauway, e biaoruska cerkiew- bliniaczka, w przeciwiestwie do swojej biaowieskiej siostry, jest otynkowana. Pierwotny projekt zakada taki wariant równie i dla naszej wityni, jednak „w kwietniu 1889 roku imperatorska rodzina Romanowych zayczya sobie wybudowania w Biaowiey nowego murowanego paacu. Do Biaowiey przyjecha nadworny architekt hrabia Mikoaj de Rochefort, który wyznaczy plac budowy na wzgórzu, gdzie niegdy znajdowao si stanowisko dla szeciu rosyjskich dzia. Okazao si, e wybrane wczeniej miejsce pod budow cerkwi (okoo 50 metrów na poudnie od przyszego paacu) w zmienionych realiach jest niezbyt fortunne. Architekt zadecydowa, e cerkiew stanie na wschód od paacu. Poleci take, aby uwzgldni wyoenie jej cian cegami (…), witynia bowiem musiaa komponowa si z paacem i pozostaymi budowlami paacowymi.”

Obie cerkwie, biaowieska i krupczycka, róni si natomiast wystrojem wntrza, a przede wszystkim ikonostasami. Jednak do interesujcego tematu porcelanowego ikonostasu w Biaowiey powrócimy innym razem…
Micha Korch