WIZYTA PATRIARCHY JANA X W BIAŁOWIEŻY

Dnia 20 sierpnia 2016r. Białowieżę odwiedziła delegacja Prawosławnego Kościoła Antiochii na czele z Jego zwierzchnikiem – patriarchą antiocheńskim i całego Wschodu- Janem X. W tej historycznej wizycie Jego Świątobliwości towarzyszyli : J. E metropolita Sawa, J.E- biskup Jerzy , J. E Silouan- metropolita Wysp Brytyjskich i Irlandii, J. E Kosta- przełożony Stauropigialnego Klasztoru św. Eliasza, ks. archimandryta Parthenios, diakon Meletius Shattahi, diakon George Yaacoub, pan Housam Salibi orz Pani Lea Adel.
Pierwszym punktem pobytu w Białowieży była wizyta w parafialnej cerkwi św. Mikołaja, gdzie zgodnie z tradycją Jego Świątobliwość dokonał pamiątkowego wpisu do Ewangelii. Ks. proboszcz Sergiusz Korch zapoznał delegację z historią i życiem parafii oraz opowiedział o pracach konserwacyjnych, które przeprowadzono ostatnimi laty w świątyni. Patriarcha miał również okazję spotkać się i porozmawiać z parafinami białowieskiej cerkwi, którzy licznie przybyli powitać hierarchę.
Następnie delegacja udała się do pobliskiego Muzeum Przyrodniczo- Leśnego BPN, po którym została oprowadzenia przez panią mgr inż. Annę Gierasimiuk. Dla gości z Syrii była to doskonała okazja do zaznajomienia się z bogactwem przyrodniczym i kulturowym regionu Puszczy Białowieskiej.
Po krótkim zwiedzaniu, delegacja skorzystała z zaproszenia na mały poczęstunek w domu parafialnym, gdzie została przywitana przez matuszki Olgę Korch i Barbarę Piotrowską.
Następnie goście udali się na polsko-białoruskie przejście graniczne w Białowieży. Na miejscu delegację przywitali kierownik oddziału celnego w Połowcach- pan Jarosław Niegierewicz oraz kapitan Straży Granicznej- Andrzej Daniszewski wraz z pracownikami. Opowiedzieli oni o działalności kierowanej przez siebie placówki oraz specyfice pracy na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej.
Na zakończenie wizyty, Jego Eminenncja Sawa oraz Jego Świątobliwość Jan X, podziękowali proboszczowi i parafianom za gościnne przyjęcie, po czym delegacja udała się do Bielska Podlaskiego.

Tegoroczna wizyta Jego Świątobliwości Patriarchy Antiochii i całego Wschodu ma wymiar historyczny. Jest pierwszą w naszych dziejach. Wcześniej przybywali do nas jedynie przedstawiciele Patriarchatu „nieco niższej rangi”. W 1913 r. święceniom biskupim naszego późniejszego Zwierzchnika Metropolity Dionizego, w Ławrze Poczajowskiej, przewodniczył antiocheński biskup Grzegorz VII (w 1925 r. już jako Zwierzchnik Patriarchatu zaakceptuje naszą autokefalię, a w 1927 przyjmie w Damaszku Metropolitę Dionizego).
Kim jest nasz Czcigodny Gość?
Patriarcha Jan X (Juhanna Yazigi) pochodzi z pobożnej, sześcioosobowej, prawosławnej rodziny z syryjskiej Latakii – ur. w 1955 r. Jego brat Paweł (imię zakonne), również jest prawosławnym biskupem (został porwania gdy próbował negocjować uwolnienie porwanych księży, jego los nadal jest nieznany). Patriarcha zdobył wszechstronne, świeckie i teologiczne wykształcenie. Jest absolwentem Uniwersytetu w Tiszrin na kierunku inżynieria lądowa i budownictwo oraz Instytutu św. Jana Damasceńskiego na Uniwersytecie w Balamand z zakresu teologii prawosławnej.
W 1979 r. przyjmuje mnisze postrzyżyny i zostaje wyświęcony na diakona. Cztery lata później, w 1983, przyjmuje święcenia kapłańskie. Powierzano Mu różne funkcje w Kościele, od administracyjnych, przez duszpasterskie do misyjnych. Jednocześnie kontynuuje studia teologiczne. W 1988 r. na Uniwersytecie w greckich Salonikach broni rozprawę doktorską poświęconą zagadnieniu chrztu świętego. Specjalizuje się w liturgice i śpiewie cerkiewnym (w 1981 ukończył w Salonikach studia w zakresie muzyki liturgicznej).
Jeszcze w trakcie studiów zostaje wykładowcą liturgiki (1981 r.), a od 1988 r. dziekanem Instytuty Teologicznego Św. Jana Damasceńskiego. W 2001 r. został przełożonym monasteru Matki Bożej w Balamand (w randze ihumena).
W 1995 r. został wyświęcony na biskupa Pyrgau, wikariusza Patriarchy Antiocheńskiego. W 1998 r. został ordynariuszem antiocheńskiej diecezji Europy Zachodniej i Środkowej. Od roku 2008 r. metropolitą tejże diecezji.
17 grudnia 2012, po śmierci patriarchy Ignacego IV, decyzją lokalnego soboru biskupów został wybrany nowym – 158, Patriarchą Antiocheńskim i całego Wschodu. Uroczysta intronizacja odbyła się 10 lutego 2013 w katedrze Św. Krzyża w Damaszku.
Kościół Antiocheński jest jednym z najstarszych. Ewangelię głosił tu sam Zbawiciel, a następnie Św. Apostołowie i ich uczniowie (np. Apostołowie: Piotr, Paweł, Barnaba, Jan Marek, Tymoteusz…). To właśnie tu zrodził się termin „chrześcijanie”, na określenie uczniów Zbawiciela i zapoczątkowano chrześcijańską działalność charytatywną. Antiochia odegrała wielką rolę w kształtowaniu się chrześcijańskiej nauki w czasie soborów powszechnych. Ofiarowała Cerkwi wielkich mężów, np.: Jana Chryzostoma, Andrzeja z Krety, Efrema Syryjczyka, Jana z Damaszku…, jak też Antiocheńską Szkołę Katechetyczną. Dzisiaj Kościół liczy ok. 3 milionów wiernych w Syrii (do tego dodać należy jeszcze ok. 10 milionów w Iraku, Libanie, Turcji, Zatoce Perskiej, Europie Zachodniej, Australii i Ameryce). W większości są to Arabowie. Patriarchat składał się z dziewiętnastu metropolii, z których: sześć znajduje się w Syrii, sześć w Libanie, trzy w Turcji, jedna w Iraku, po jednej w Bagdadzie i Kuwejcie, jedna w Australii oraz pięć w Północnej i Południowej Ameryce. Oddzielne parafie Patriarchatu znajdują się na terytorium: Brazylii, Argentyny, Arabii Saudyjskiej, Australii i Nowej Zelandii. Kościół posiada Akademię Teologiczną im. Św. Jana Damasceńskiego (od 1988 r. podporządkowaną Uniwersytetowi w Balamand) oraz Seminarium Duchowne.
Największym problemem Cerkwi jest trwająca od 2013 r. wojna domowa i poszerzanie się terytoriów pseudo islamskiego państwa ISIS, w wyniku, których dochodzi do licznych prześladowań chrześcijan. Granice Syrii opuściło już kilkaset tysięcy wiernych (ok. 150 tys.). Kilka tysięcy poniosło śmierć (wielu męczeńską – o porwaniu rodzonego brata Patriarchy Jana już wspominaliśmy). Setki chrześcijańskich świątyń uległy zniszczeniu bądź uszkodzeniu. Pozbawieni zewnętrznego wsparcia syryjscy chrześcijanie coraz częściej organizują oddziały samoobrony by bronić swe rodziny i Domy Boże.

Tekst i foto: ks.Walery Piotrowski i Michał Korch